Celem i zadaniem ochrony gatunkowej jest zachowanie prawnie chronionych gatunków zwierząt i roślin oraz ochrona ich siedlisk i biotopów. Wszelkie działania prowadzące do osłabienia, zakłócenia lub zniszczenia wyżej wymienionych gatunków chronionych są zabronione na mocy ustawy o ochronie przyrody i zarządzaniu krajobrazem (BNatSchG).

Odstępstwo od tych zakazów może zostać przyznane na wniosek, jeśli jest to konieczne ze względu na nadrzędny interes publiczny (w tym społeczny lub gospodarczy) lub jeśli wdrożenie rozporządzenia prowadziłoby do niezamierzonych trudności w indywidualnych przypadkach, a odstępstwo jest zgodne z interesami ochrony przyrody i zarządzania krajobrazem.

Udzielanie odstępstw i zwolnień od przepisów o ochronie gatunkowej dotyczy

1. w związku z gatunkami szczególnie chronionymi

• zakazów chwytania, zabijania i posiadania
• przetrzymywania i handlu okazami gatunków szczególnie chronionych
• znakowania okazów gatunków szczególnie chronionych

2. w związku z gatunkami, które nie są szczególnie chronione

• Zezwolenie na komercyjny zbiór dzikich roślin i dzikich zwierząt, chyba że pierwszeństwo mają prawa łowieckie lub połowowe.